چشم در برابر چشم دنیا را کور می کند
فواد ظفر عبداله زاده
مبارزه ی مسالمت اآمیز. مقاومت بدون مقابله به مثل ، ایستادگی تا حد مرگ در برابر استبداد ، ظلم و ویرانگری با نگه داشتن زیباترین صفت انسان یعنی انسانیت یکی از بزرگترین دستاوردهای تمدن بشری می باشد. یکی از بهترین نمونه های مبارزات مسالمت آمیز که از جنبه های زیبا و روشن قرن بیستم این قرن پلیدو تاریک می باشد را در مبارزات ماهاتما گاندی و ملت هندوستان می توان یافت. تساهل و مدارا در عین مخالفت. حرمت انسانی انسان را نگه داشتن ، حتی پلید ترین نوع بشر که حریم دیگران را مورد تعدی قرار می دهد ،مخالفت با اقدامات نظام حاکم ، مخالفت با اعمال قدرت در معنای زور و در مصداق ویرانگری و مبارزه با نفس عوامل ویران کننده ی عناصر قوام دهنده ی انسان در برابر غیر انسان،یعنی منزلت و تفکر و اخلاق به صورت انسانی با نافرمانی مدنی و نه گفتن به صورت مسالمت آمیز بسیار زیباست . زیبا نه در معنای اسطوره ای نه در معنای
پدیده ای اسمانی که که از عالم بالا نازل گردد بلکه زیبا به این معنا و به این نمود که که پدیده ایست محصول عقل و اخلاق انهم فراتر از هر اعتقاد مذهبی .
پاسخگویی به مستبدین و بانیان خشونت با روش خود آنها یعنی خشونت پیامدی جز تداوم خشونت و سلطه ی گروه فاتح جدید در صورت پیروزی بر دیگران را در پی ندارد. تداوم پست ترین صفت و نمود رفتار انسانی که چیزی جز نا انسانی نوع او نیست ودر سیر قهقرایی نوع بشر قرار میگیرد چیزی جز خشونت و ویرانگری نیست که مقابله به مثل با بانیان خشونت و ظلم و ویرانگری . بازتولید ان را ممکن می سازد.
گاندی در برابر بزرگترین استعمارگر موجود تا آن زمان . مردم ستمدیده ی هند را با توصل به انسانیت و پرهیز از خشونت به اتحاد در آورد که نه تنها
در برابر اعمال قدرت وخشونت غیر انسانی آنها به شیوه ای مشابه آنها یعنی زور و خشونت رفتار نکرد بلکه از طریق ایقان راسخی که رهبر صلح طلب ومومن به مرام انسانی آنها به انها آموخته بود مخالفت خود را با مبارزات مسالمت آمیز و پرهیز از خشونت نظیر تظاهرات مسالمت امیز . بدون توهین و دشنام دادن به دولت نا مشروع خود تحصن و اعتصابات گسترده و دیگر مصادیق نافرمانی مدنی و با برداخت هزینه ی سنگین نظیر زندان و شلاق و اعدام و گرسنگی توانستند بزرگترین بیروزی انسانیت بر جهل و ظلم و خودشیفتگی بشر را به دست اورند.
شیوه ی انسانی مبارزات گاندی در سایر نقاط دنیا ودر رهبران بزرگی نظیر
(مارتین لوترکینگ.)( ماندلا)و مبارزات آزادی بخش کشورهای اروپای شرقی مورد استفاده قرار گرفته است.
مارتین لوتر کینگ که در کشور ایالات متحده امریکا توانست در جنبش برابری خواهانه ی حقوقی و نژادی از طریق مبارزات مسالمت امیز و پرهیز از خشونت با استمرار مقاومت و ایستادگی . وجدان جمعی ملت امریکارا بیدار کند ودر کشوری که مهد تبعیض نژادی دنیا بود برابری حقوقی میان سفیدان و سیاهان را تحقق بخشد بسیار تحصین بر انگیز است.
باسخگویی به خشونت با خشونت کار دشواری نیست ایستادگی در برابر خشونت با توصل به صفات نیک انسانی و مخالفت با نظام جهل و ظلم و تبهکاری با تاکید بر استمرار مخالفت و ایستادگی نمادین است که می تواند در راستای صفات نیک انسانی باشد و وجدان های نا اگاه را اگاه کند.
گاندی پارادوکسیکال نبود گفتار و عملش در واقعیت یکی بود. مولف این مطلب به هیچ وجه من الوجوه براین هدف نمی باشد تا گاندی را یک اسطوره وموجودی فرازمینی جلوه دهد. بلکه ویژگی خیر گاندی این بود که
او زمینی و این جهانی بود ورسالتش انسانی و بر آمده از سیر پیشتاز آدمی و مدنیت در یکی از عقب مانده ترین نقاط دنیا بود. گاندی عقل و اخلاق را در هم آمیخته بود و هر یک رامعیاری برای مهار دیگری واستفاده ی خیر و صحیح از انها قرار داده بود. او اخلاق شرقی و فلاسفه ای نظیر (جرمی بنتام) ،( لاک) و غیره را در پیوندی مناسب قرار داده بود ودر عین تاکید بر هویت ملی خویش که نمونه ی ان استفاده از لباس ملی هند بود عناصر نیک تمدت غرب را مورد استفاده قرار میداد.
گفته شد که گاندی پارادوكسيكال نبود. در دفاع از این مدعا می توان به این نکته برداخت که که او چه قبل از پیروزی وچه بعد از پیروزی به هیچ یک از هواداران و گروه های سیاسی هند پشت نکرد . گاندی مخالفانش را اعدام نکرد
گاندی یک هندو مومن بود و با وجود اینکه اکثریت مردم هند هندو هستند هیچوقت در صدد آن در نیامد تا دین هندو را دین رسمی هندوستان قرار دهد.بلکه او لائیسیته را به بهترین نحو ممکن در هندوستان پیاده کرد تا حقوق انسانی، مدنی و شهروندی تمامی مردمان سرزمین هند فارق از دین و مذهبشان رعایت شود.گاندی با انگاستان که قرنها هند را مستعمره ی خود قرار داده بود مبارزه کرد با این وجود بعد از استقلال هند هرگز شعار ( مرگ بر انگلستان) را به مر دم خود توصیه نکرد و همواره روابط دیپلماتیک کشور هند با اکثر نقاط دنیا با تاکید بر حفظ منافع ملی و در چارچوبهای عقلانی حفظ شده است. گاندی با روش پرهیز از خشونت در برابر استعمارو استبداد توانست هند را به پیروزی ای برساند که علاوه بر تحقق استقلال . هند یکی از بهترین نمونه های دموکراسی در قاره ی آسیا شد